محمد بن علي بن سليمان الراوندي

33

راحة الصدور و آية السرور در تاريخ آل سلجوق ( فارسى )

ارتفاع اقطاعات پيش نيارند ، آن كتب كه از زند و استا و كتب دهريان پليذترست پيش آرند كه فلان ظالم چندين دستارچه و نزوله و شراب بها و مال السّلاح و نعل بها بستذ تفصيل كنند و بستانند ، و اين ترك را چنان نمايند كه اين حقّى واجبست ، و علما را چندان افتاذ ازين بنياذ كه هيچ را زبان گفتار نماند ، و چون علما را حرمت نماند كس بعلم خواندن رغبت نمىنمايذ ، و در شهور سنهء ثمان و تسعين [ و خمسماية ] در جملهء عراق كتب علمى و اخبار و قرآن بترازو مىكشيذند و يك من بنيم دانگ ميفروختند ، و قلم ظلم و مصادرات بر علما و مساجد و مدارس نهاذند ، و همچون از جهوذان سرگزيت ستانند در مدارس از علما زر مىخواستند ، لاجرم ملك سرنگون شذ ، و جمال الدّين محمّد بن عبد الرّزّاق الاصفهانى « 1 » رحمه اللّه در وصف جهان و اهل اين روزگار خوش قصيدهء گفته است ، قصيده « 2 » الحذار اى غافلان زين وحشت‌آباذ الحذار * الفرار اى عاقلان زين ديو مردم « 3 » الفرار اى عجب دلتان بنگرفت و نشذ جانتان ملول * زين هواهاى عفن وين آبهاى ناگوار عرصهءى نادلگشاى و بقعهءى ناسوذمند * فرضهءى نادلپذير و تربتى ناسازگار مرگ در وى حاكم و آفات در وى پاذشا * ظلم در وى قهرمان و فتنه در وى آشكار « 4 »

--> ( 1 ) شاعر معروف پدر كمال الدّين اسمعيل اصفهانى الملقّب بخلّاق المعانى ، معاصر خاقانى و مجير بيلقانى بوده است ، سال وفاتش 588 هجرى ( فهرست نسخ فارسى مؤلّفهء ريو ) ( 2 ) اصل قصيده 82 بيت دارد ( ر ك بديوان جمال الدّين نسخهء برتش ميوزيم Or 2880 ff . 203 b - 205 b ) ، از آن جمله اينجا فقط 43 بيت است ، ( 3 ) ن د : ساران ( 4 ) ن د : پيشكار